వెటర్నరీ & పశుసంవర్ధక శాఖ

పశుసంవర్ధక & పశువైద్య శాఖ
జిల్లా పశుసంవర్ధక మరియు పశువైద్యాధికారి కార్యాలయం,
వనపర్తి జిల్లా,
సిల్వర్ జూబ్లీ క్లబ్ ఎదురుగా, పానగల్ రోడ్,
వనపర్తి – 509103, తెలంగాణ.
ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్ నెం.: 08545-293350

సంక్షిప్త సమాచారం:

వనపర్తి జిల్లా పాడి పశువులు (మధ్య మరియు చిన్న స్థాయి పాల ఉత్పత్తి యూనిట్లు), విస్తారమైన గొర్రెల పెంపకం, పెరటి కోళ్ల పెంపకం, వాణిజ్య కోళ్ల ఫారాలు మరియు వలస ఆధారిత పశుపోషణ వంటి సమృద్ధి చెందిన పశుసంపద వనరులతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
గ్రామీణ ప్రజల జీవనోపాధి మెరుగుదలలో పశుసంపద అత్యంత ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తోంది.

పశువైద్య సంస్థల:

గ్రామీణ ప్రాంతాల రైతులకు పశువైద్య సేవలు, జంతు ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఉత్పాదకత పెంపు సేవలు అందించడంతో పాటు ప్రభుత్వ పథకాలను అమలు చేయుటకు జిల్లాలో క్రింది పశువైద్య సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి.

పశుసంపద జనాభా:

సిబ్బంది వివరాలు:

పశుసంవర్ధక & పశువైద్య శాఖ విస్తృత సంస్థాగత వ్యవస్థ ద్వారా పశుపోషకులకు సేవలు అందించడంతో పాటు గోపాలమిత్రల సేవలను కూడా వినియోగిస్తోంది. శాఖలోని మంజూరైన పోస్టులు, భర్తీ అయిన పోస్టులు మరియు ఖాళీల వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.

తెలంగాణ పశుసంవర్ధక & పశువైద్య శాఖ ప్రధాన కార్యకలాపాలు

1. అనారోగ్యానికి గురైన పశువులకు చికిత్స:

• అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న మరియు గాయపడిన పశువులకు సకాలంలో వ్యాధి నిర్ధారణ, వైద్య చికిత్స, శస్త్రచికిత్స, అత్యవసర పశువైద్య సేవలు మరియు తదుపరి పర్యవేక్షణ సేవలు అందించడం.
• జిల్లా పశువైద్య ఆసుపత్రులు, పశువైద్య చికిత్సాలయాలు, పాలీక్లినిక్‌లు, మొబైల్ పశువైద్య క్లినిక్‌లు మరియు క్షేత్రస్థాయి పశువైద్య సంస్థల ద్వారా సేవలు అందించడం.
• పశువుల అనారోగ్యం మరియు మరణాల రేటును తగ్గించి వాటి ఉత్పాదకతను పెంచడం.

2. జాతి అభివృద్ధి (Breed Improvement):

• కృత్రిమ గర్భధారణ (Artificial Insemination – AI) ద్వారా ఆవులు మరియు గేదెల జన్యు నాణ్యతను మెరుగుపరచడం.
• ఉత్తమ జాతుల ప్రోత్సాహం మరియు శాస్త్రీయ సంతానోత్పత్తి విధానాలను అమలు చేయడం ద్వారా పశుసంపద ఉత్పాదకతను పెంపొందించడం.

3. పశు ఆరోగ్య సంరక్షణ:

• పశువులకు నివారణాత్మక మరియు చికిత్సా సేవలను అందించడం.
• వ్యాధుల నిర్ధారణ, చికిత్స, శస్త్రచికిత్సలు, అత్యవసర వైద్య సేవలు మరియు వ్యాధుల పర్యవేక్షణ నిర్వహించడం.
• క్రమం తప్పకుండా టీకాలు వేయడం మరియు పురుగుమందుల (డీవార్మింగ్) కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం.

4. వ్యాధుల నివారణ మరియు నియంత్రణ:

• ఫుట్ అండ్ మౌత్ డిసీజ్ (FMD), బ్రూసెల్లోసిస్, PPR, బ్లూ టంగ్, HS, BQ వంటి అంటువ్యాధులను నివారించడం, పర్యవేక్షించడం, విచారణ చేయడం మరియు నియంత్రించడం.
• రాష్ట్ర మరియు జాతీయ స్థాయి టీకా కార్యక్రమాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం.

5. మేత మరియు పశుగ్రాస అభివృద్ధి:

• నాణ్యమైన పశుగ్రాస పంటల సాగును ప్రోత్సహించడం.
• పశుగ్రాస లభ్యతను పెంచడం మరియు సమతుల్య ఆహార పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా పశువుల ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడం.

6. పశుసంపద అభివృద్ధి:

• శాస్త్రీయ సంతానోత్పత్తి, మేత నిర్వహణ మరియు పశు నిర్వహణ పద్ధతుల ద్వారా పాలు, మాంసం మరియు గుడ్ల ఉత్పత్తిని పెంచడం.
• పాల ఉత్పత్తి, గొర్రెలు, మేకలు మరియు పెరటి కోళ్ల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు మద్దతు అందించడం.

7. విస్తరణ సేవలు మరియు రైతుల అవగాహన:

• రైతులకు శిక్షణా కార్యక్రమాలు, అవగాహన సదస్సులు మరియు శాస్త్రీయ పశుపోషణపై ప్రదర్శనలు నిర్వహించడం.
• రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచేందుకు సాంకేతిక సమాచారాన్ని అందించడం.

8. ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో సహాయక చర్యలు:

• వరదలు, కరువు మరియు ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల ప్రభావితమైన పశువులకు అత్యవసర వైద్య సేవలు, మేత సరఫరా, వ్యాధి నియంత్రణ మరియు పునరావాస సహాయం అందించడం.

9. జూనోటిక్ (మనుషులకు సంక్రమించే) వ్యాధుల నియంత్రణ:

• రేబీస్, బ్రూసెల్లోసిస్, ఆంత్రాక్స్ మరియు ఏవియన్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వంటి జూనోటిక్ వ్యాధుల నివారణ మరియు నియంత్రణ కోసం “వన్ హెల్త్ (One Health)” విధానంలో ఆరోగ్య శాఖతో సమన్వయం చేయడం.

10. జీవనోపాధి కార్యక్రమాలకు సాంకేతిక సహాయం:

• పశుసంపద ఆధారిత పేదరిక నిర్మూలన మరియు స్వయం ఉపాధి కార్యక్రమాలకు సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వం అందించడం.
• వివిధ ప్రభుత్వ పశుసంపద అభివృద్ధి పథకాల కింద లబ్ధిదారులకు సాంకేతిక సహాయం అందించడం.

11. జంతు సంక్షేమం మరియు ప్రజారోగ్యం:

• జంతు సంక్షేమ చర్యలను ప్రోత్సహించడం.
• వీధి కుక్కలకు టీకాలు వేయడం మరియు శస్త్రచికిత్స (స్టెరిలైజేషన్) కార్యక్రమాలకు మద్దతు అందించడం.
• జంతు ఆరోగ్య ధృవీకరణ మరియు వ్యాధి నియంత్రణ ద్వారా ఆహార భద్రతను నిర్ధారించడం.

అదనపు ముఖ్య విధులు:

• గోపాలమిత్రలు మరియు పశువైద్య సంస్థల ద్వారా కృత్రిమ గర్భధారణ (AI) సేవలు అందించడం.
• పశువైద్య ఆసుపత్రులు, చికిత్సాలయాలు, పాలీక్లినిక్‌లు, మొబైల్ పశువైద్య క్లినిక్‌లు మరియు గ్రామీణ పశుసంపద యూనిట్ల నిర్వహణ.
• ప్రయోగశాలల ద్వారా వ్యాధుల నిర్ధారణ మరియు పరిశోధన.
• పశువుల టీకాల తయారీ మరియు సరఫరా.
• పశువైద్య సిబ్బంది మరియు పశుపోషక రైతులకు సామర్థ్యాభివృద్ధి (Capacity Building) శిక్షణలు నిర్వహించడం.

లక్ష్యాలు మరియు సాధించిన విజయాలు

మార్చి 2025–26 వరకు మరియు జూలై 2026 వరకు సాధించిన ప్రగతి

ప్రభుత్వ పథకాలు (Schemes):

1. ఎనిమిదో విడత FMD టీకా కార్యక్రమం:

జాతీయ పశు వ్యాధి నియంత్రణ కార్యక్రమం (NADCP) కింద 8వ విడత ఫుట్ అండ్ మౌత్ డిసీజ్ (FMD) టీకా కార్యక్రమం 10-03-2026 నుండి 10-05-2026 వరకు నిర్వహించబడింది.
• మొత్తం 28 బృందాలు పాల్గొన్నాయి.
• 99,816 పశువులకు FMD టీకాలు వేయబడ్డాయి.
• లక్ష్య జనాభాలో 90% కవరేజ్ సాధించబడింది.

2. HS, BQ మరియు ET టీకా కార్యక్రమం:

ఈ టీకా కార్యక్రమం 04-06-2026 నుండి 12-06-2026 వరకు నిర్వహించబడింది.
HS (హీమరేజిక్ సెప్టీసీమియా)
• 7,428 పశువులకు టీకాలు వేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యంలో 99% కవరేజ్ సాధించబడింది.
BQ (బ్లాక్ క్వార్టర్)
• 6,842 పశువులకు టీకాలు వేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యంలో 99% కవరేజ్ సాధించబడింది.
ET (ఎంటరోటోక్సీమియా) 5,62,220 గొర్రెలు మరియు మేకలకు టీకాలు వేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యంలో 99% కవరేజ్ సాధించబడింది.

3. లంపీ స్కిన్ డిసీజ్ (LSD) టీకా కార్యక్రమం:

ఈ కార్యక్రమం 24-06-2026 నుండి 08-07-2026 వరకు నిర్వహించబడింది.
• జిల్లాలో 42,779 ఆవులకు LSD టీకాలు వేయబడ్డాయి.

4. PPR టీకా కార్యక్రమం:

ఈ కార్యక్రమం 14-07-2026 నుండి 28-07-2026 వరకు కొనసాగుతోంది.
• మొత్తం 4,13,900 గొర్రెలు మరియు మేకలకు PPR టీకాలు వేయడం లక్ష్యం.
• 21-07-2026 నాటికి 3,00,695 టీకాలు పూర్తి చేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యంలో 73% పురోగతి సాధించబడింది.

5. క్లాసికల్ స్వైన్ ఫీవర్ (CSF) టీకా కార్యక్రమం:

ఈ కార్యక్రమం 14-07-2026 నుండి 28-07-2026 వరకు నిర్వహించబడుతోంది.
• మొత్తం 6,000 పందులకు CSF టీకాలు వేయడం లక్ష్యం.
• 21-07-2026 నాటికి 3,266 టీకాలు పూర్తి చేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యంలో 54% పురోగతి సాధించబడింది.

6. బ్లూ టంగ్ టీకా కార్యక్రమం:

• ఈ కార్యక్రమం ఆగస్టు 2026 నెలలో నిర్వహించడానికి ప్రణాళిక రూపొందించబడింది.
• జిల్లాకు మొత్తం 5,42,000 డోసుల బ్లూ టంగ్ టీకా సరఫరా చేయబడింది.
• టీకాలను జిల్లాలోని అన్ని పశువైద్య ఆసుపత్రులకు పంపిణీ చేసి రైతులకు అందుబాటులో ఉంచారు.

శాఖ అధికారుల వివరాలు :