అటవీ శాఖ

పరిచయం

అటవీ హక్కుల గుర్తింపు (Recognition of Forest Rights – RoFR):

డివిజన్ పునర్వ్యవస్థీకరణ అనంతరం, వనపర్తి డివిజన్ (జిల్లా) పరిధిలో 11,319.83 హెక్టార్ల రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ ప్రాంతం ఉంది.
వనపర్తి జిల్లా మొత్తం అటవీ విస్తీర్ణం 111.67 చ.కి.మీ..
ఈ డివిజన్ పరిధిలో 14 రెవెన్యూ మండలాలు, 10 అటవీ బ్లాకులు (10,112.94 హెక్టార్లు) మరియు 14 CA భూములు (1,207.881 హెక్టార్లు) ఉన్నాయి. రాష్ట్రంలో వివిధ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల కోసం మళ్లించిన అటవీ భూములకు బదులుగా అటవీ శాఖకు కేటాయించిన భూములను CA Landsగా పేర్కొంటారు.
జిల్లా మొత్తం భౌగోళిక విస్తీర్ణం 2,152.00 చ.కి.మీ., అందులో అటవీ విస్తీర్ణం 111.67 చ.కి.మీ., ఇది జిల్లా భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో 5.20%.

అటవీ విస్తీర్ణం:

డివిజన్ మొత్తం భౌగోళిక విస్తీర్ణం: 2,152.00 చ.కి.మీ.
నోటిఫికేషన్ ప్రకారం అటవీ విస్తీర్ణం: 111.67 చ.కి.మీ.

చట్టం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యాలు:

తరతరాలుగా అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నప్పటికీ, వారి హక్కులు ఇప్పటివరకు నమోదు చేయబడని అనుసూచిత తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల అటవీ హక్కులను మరియు అటవీ భూమిపై వారి ఆక్రమణ హక్కులను గుర్తించి, వారికి ఆ హక్కులను కల్పించడం ఈ చట్టం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

అలాగే, ఈ విధంగా కల్పించిన అటవీ హక్కులను నమోదు చేయడానికి మరియు అటవీ హక్కుల గుర్తింపు, కల్పనకు అవసరమైన ఆధారాల స్వభావానికి సంబంధించిన విధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ఈ చట్టం యొక్క ఉద్దేశ్యం.

ఈ చట్టాన్ని గ్రామ స్థాయి నుండి జిల్లా స్థాయి వరకు పంచాయతీరాజ్ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో అమలు చేస్తున్నారు.

అనుసూచిత తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల నియమాలు, 2008

కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 01.01.2008న అనుసూచిత తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల (అటవీ హక్కుల గుర్తింపు) నియమాలు, 2008ను జారీ చేసింది.

ఈ నియమాల ప్రకారం అటవీ హక్కుల నిర్ణయ ప్రక్రియను మొదట గ్రామ సభ స్థాయిలో ప్రారంభించాలి. అనంతరం ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీ పరిశీలిస్తుంది. ఆ తరువాత జిల్లా స్థాయి కమిటీ అటవీ హక్కులను ఆమోదించి/మంజూరు చేస్తుంది.

తెలంగాణలో అనుసూచిత తెగలు:

భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటికే అనుసూచిత తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల అటవీ హక్కులను గుర్తించినందున, ప్రస్తుతం చేయవలసిన ప్రధాన పని ఆ హక్కులను నమోదు చేసి, సంబంధిత లబ్ధిదారులకు హక్కు పత్రాలు (Title Deeds) జారీ చేయడం.

వన్యప్రాణి ప్రాంతాలు:

ఇది చట్టంలోని **Section 4(2) మరియు Section 2(b)**లో వివరించబడింది.

Section 4(2)

ఈ చట్టం కింద జాతీయ పార్కులు మరియు అభయారణ్యాలలోని Critical Wildlife Habitatsలో గుర్తించబడిన అటవీ హక్కులను తరువాత అవసరాన్ని బట్టి మార్చవచ్చు లేదా లబ్ధిదారులను పునరావాసం కల్పించవచ్చు.

అర్హత కలిగిన లబ్ధిదారుల హక్కులను ముందుగా ఎటువంటి రాజీ లేకుండా నమోదు చేయాల్సిన అవసరాన్ని ఇది స్పష్టం చేస్తుంది.

Section 2(b)

“Critical Wildlife Habitat” అనగా జాతీయ పార్కులు మరియు అభయారణ్యాలలోని, వన్యప్రాణి సంరక్షణ కోసం ఎటువంటి మానవ జోక్యం లేకుండా రక్షించాల్సిన ప్రాంతాలుగా శాస్త్రీయ మరియు వస్తునిష్ఠ ప్రమాణాల ఆధారంగా ఒక్కొక్క కేసును పరిశీలించి ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడిన ప్రాంతాలు.

ఇలాంటి ప్రాంతాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం, పర్యావరణ మరియు అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా, సంబంధిత నిపుణుల కమిటీ మరియు ఇతర సంబంధిత వర్గాలతో సంప్రదింపుల ప్రక్రియ అనంతరం నిర్ణయించి నోటిఫై చేస్తుంది.

పై సెక్షన్ల ద్వారా జాతీయ పార్కులు మరియు అభయారణ్యాలలోని అటవీ హక్కులను కూడా చట్టం ప్రకారం గుర్తించి, అవసరమైతే పునరావాసం కల్పించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టమవుతుంది.

చట్టం కింద చేపట్టవలసిన ప్రధాన కార్యకలాపాలు

క్లెయిమ్‌లను ఆహ్వానిస్తూ గ్రామ సభ ద్వారా నోటిఫికేషన్ జారీ చేయడం.
అందిన క్లెయిమ్‌లను పరిశీలించడం.
ఆక్రమిత భూముల మ్యాపింగ్ చేసి తీర్మానాలను రూపొందించడం.
గ్రామ సభ తీర్మానాలను ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీ పరిశీలించి హక్కుల రికార్డును సిద్ధం చేయడం.
ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీల నుండి అందిన రికార్డులను జిల్లా స్థాయి కమిటీ పరిశీలించి అటవీ హక్కులను కల్పించడం.

గ్రామ సభల విధులు:

అటవీ హక్కుల స్వభావం మరియు పరిధిని నిర్ణయించే ప్రక్రియను ప్రారంభించడం.
అటవీ హక్కులకు సంబంధించిన క్లెయిమ్‌లను స్వీకరించడం మరియు విచారించడం.
అటవీ హక్కుల క్లెయిమ్‌దారుల జాబితాను తయారు చేసి రిజిస్టర్‌ను నిర్వహించడం.
ఆసక్తి ఉన్న వ్యక్తులకు తగిన అవకాశం కల్పించిన తరువాత అటవీ హక్కుల క్లెయిమ్‌లపై తీర్మానం చేసి, దానిని ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీకి పంపించడం.
చట్టంలోని Section 4(2)(e) ప్రకారం పునరావాస ప్యాకేజీలను పరిశీలించి తగిన తీర్మానాలు చేయడం.
వన్యప్రాణులు, అటవీ మరియు జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణ కోసం గ్రామ సభ సభ్యులలో నుంచి కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం.

ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీ విధులు:

ప్రతి గ్రామ సభకు వారి విధులు, అటవీ హక్కులదారుల విధులు మరియు వన్యప్రాణులు, అటవీ, జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణకు సంబంధించిన బాధ్యతలపై సమాచారం అందించడం.
అటవీ మరియు రెవెన్యూ మ్యాపులు, ఓటర్ల జాబితాలను గ్రామ సభ/అటవీ హక్కుల కమిటీకి అందించడం.
సంబంధిత గ్రామ సభల తీర్మానాలన్నింటినీ సేకరించడం.
గ్రామ సభల ద్వారా అందించిన మ్యాపులు మరియు వివరాలను సమగ్రపరచడం.
క్లెయిమ్‌ల వాస్తవికతను నిర్ధారించేందుకు గ్రామ సభల తీర్మానాలు మరియు మ్యాపులను పరిశీలించడం.
గ్రామ సభల మధ్య తలెత్తే వివాదాలను విచారించి పరిష్కరించడం.
అంతర్-ఉప-డివిజన్ క్లెయిమ్‌ల విషయంలో ఇతర ఉప-డివిజన్ స్థాయి కమిటీలతో సమన్వయం చేయడం.
తుది నిర్ణయం కోసం క్లెయిమ్‌లను జిల్లా స్థాయి కమిటీకి పంపించడం.

NGOల భాగస్వామ్యం:

ప్రత్యేకంగా అటవీ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న NGOలను శిక్షణ, అవగాహన, కార్యక్రమాల అమలు మరియు పర్యవేక్షణ వంటి అన్ని కార్యకలాపాల్లో భాగస్వామ్యం చేయవచ్చు.

వనపర్తి జిల్లాలో RoFR హక్కు పత్రాల జారీ:

ఉప-డివిజన్ కమిటీ ద్వారా జారీ చేయబడిన/తిరస్కరించబడిన హక్కు పత్రాలకు సంబంధించిన వివరాలు పత్రంలో పట్టిక రూపంలో ఇవ్వబడ్డాయి.

వనపర్తి జిల్లా – అటవీ విస్తీర్ణం

జిల్లా భౌగోళిక విస్తీర్ణం: 5,31,770.78 ఎకరాలు
వనపర్తి జిల్లా మొత్తం అటవీ విస్తీర్ణం: 27,594.25 ఎకరాలు
జిల్లా భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో అటవీ విస్తీర్ణం: 5.20%
మొత్తం రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ బ్లాకులు: 25
అర్బన్ ఫారెస్ట్ పార్కులు: 2

అర్బన్ ఫారెస్ట్ పార్కులు:

వనపర్తిలో రెండు అర్బన్ పార్కులు ఉన్నాయి:

అర్బన్ పార్క్-I (ఎకో పార్క్) – వనపర్తి RFలో శ్రీనివాసపూర్ వద్ద 222.39 ఎకరాలు.
అర్బన్ పార్క్-II – వనపర్తి RFలో 32.61 ఎకరాలు.

అర్బన్ పార్క్-I ప్రజల కోసం ఇప్పటికే ప్రారంభించబడింది.
అర్బన్ పార్క్-II అభివృద్ధి పనులు కొనసాగుతున్నాయి.
అర్బన్ పార్క్-Iకి ఫెన్సింగ్ ఏర్పాటు చేయబడింది.
అర్బన్ పార్క్-IIకి ఫెన్సింగ్ పనులు ప్రారంభించబడ్డాయి.
మొత్తం ఖర్చు: రూ.240.231 లక్షలు
రెండు పార్కుల్లో నాటిన మొక్కలు: 29,700.

అటవీ ప్రాంతాల్లో చేపట్టిన కార్యకలాపాలు:

2015 నుండి 2026 వరకు బ్లాక్ ప్లాంటేషన్లు: 1,356.15 ఎకరాలు
2015 నుండి అటవీ ప్రాంతాల్లో నాటిన మొక్కలు: 6.179 లక్షలు
2026-27 నాటే లక్ష్యం: 752.51 ఎకరాలు (3.244 లక్షల మొక్కలు)
అటవీ శాఖ ద్వారా అవెన్యూ ప్లాంటేషన్: 100 కి.మీ.
నాటిన మొక్కలు: 38,727
Continuous Peripheral Trench: 109.55 కి.మీ.
ఎకో పార్క్ చుట్టూ ఏర్పాటు చేసిన Chainlink Mesh: 4.300 కి.మీ.
ఎకో పార్క్ పక్కన ఏర్పాటు చేసిన See-through Wall/Chainlink Mesh: 1.29 కి.మీ.

అటవీ పునరుజ్జీవనం (Forest Rejuvenation):

చికిత్స/పునరుజ్జీవనానికి అనుకూలమైన విస్తీర్ణం: 20,541.15 ఎకరాలు
ఇప్పటికే చికిత్స చేసిన విస్తీర్ణం: 7,119.67 ఎకరాలు
2026-27లో ప్రతిపాదించిన విస్తీర్ణం: 1,000 ఎకరాలు
2027-28లో ప్రతిపాదించిన మిగిలిన విస్తీర్ణం: 12,421.10 ఎకరాలు
2034-35 నాటికి అన్ని RF బ్లాకులను పునరుజ్జీవింపజేయడం/చికిత్స చేయడం లక్ష్యంగా ఉంది.
2015 నుండి అటవీ పునరుజ్జీవనంపై ఖర్చు: రూ.840.66 లక్షలు
సరిహద్దు రక్షణపై ఖర్చు: రూ.339.27 లక్షలు.

తెలంగాణకు హరిత హారం:

2015 నుండి ఇప్పటివరకు నాటిన మొక్కలు: 2.527 కోట్లు.

TKHH – 2017:

నాటే లక్ష్యం: 80.00 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 61.63 లక్షలు

TKHH – 2018:

నాటే లక్ష్యం: 50.00 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 39.79 లక్షలు
సాధన: 79.58%

TKHH – 2019:

నాటే లక్ష్యం: 167.61 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 42.84 లక్షలు
సాధన: 25.559%

TKHH – 2020:

నాటే లక్ష్యం: 47.64 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 47.71 లక్షలు
సాధన: 100%

TKHH – 2021:

నాటే లక్ష్యం: 26.79 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 29.47 లక్షలు
సాధన: 100%

TKHH – 2022:

నాటే లక్ష్యం: 16.07 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 36.23 లక్షలు
సాధన: 100%

TKHH – 2023

నాటే లక్ష్యం: 17.832 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 17.419 లక్షలు
సాధన: 97.68%

TKHH – 2024:

నాటే లక్ష్యం: 18.392 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 14.312 లక్షలు
సాధన: 77.82%

TKHH – 2025:

నాటే లక్ష్యం: 21.706 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 18.135 లక్షలు
సాధన: 83.54%

TKHH – 2026:

నాటే లక్ష్యం: 20.609 లక్షలు
నాటిన మొక్కలు: 13.225 లక్షలు
సాధన: 64%
వివరాలు: 11.09.2026 నాటికి.

బ్లాక్ ప్లాంటేషన్లు:

పెంపకం:

విస్తీర్ణం: 234.37 హెక్టార్లు
నాటిన మొక్కలు: 1,96,110
జీవించి ఉన్న మొక్కలు: 1,96,110
మొక్కల మనుగడ శాతం: 100%

1వ సంవత్సరం నిర్వహణ:

విస్తీర్ణం: 29.00 హెక్టార్లు (Nagar Van Yojana)
నాటిన మొక్కలు: 30,000
జీవించి ఉన్న మొక్కలు: 30,000
మనుగడ శాతం: 100%

2వ సంవత్సరం నిర్వహణ:

విస్తీర్ణం: 42.00 హెక్టార్లు (CAMPA)
నాటిన మొక్కలు: 11,110
జీవించి ఉన్న మొక్కలు: 9,605
మనుగడ శాతం: 86.45%.

Continuous Peripheral Trench:

లక్ష్యం: 168.00 కి.మీ.
సాధన: 109.55 కి.మీ.

Bund Stabilization:

లక్ష్యం: 41.50 కి.మీ.
నాటిన మొక్కలు: 47,630
జీవించి ఉన్న మొక్కలు: 45,534
మనుగడ శాతం: 95.59%.

ఎకో పార్క్ – హరిత వనం:

లక్ష్యాలు:

అటవీ మరియు వన్యప్రాణుల పట్ల ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం.
అన్ని వర్గాల ప్రజలకు వినోదం మరియు శారీరక, మానసిక అభివృద్ధికి అవకాశం కల్పించడం.
సహజ మరియు సాంస్కృతిక వనరులను రక్షించి భవిష్యత్ తరాలకు అందుబాటులో ఉంచడం.
ప్రజలకు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని అందించడం.
శ్రీనివాసపూర్ సమీపంలోని వనపర్తి రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో Urban Lung Spaceను అభివృద్ధి చేయడం.
వాకింగ్ పాత్, ల్యాండ్‌స్కేప్ గార్డెన్లు, పిల్లల ఆట స్థలం మరియు సందర్శకులకు అవసరమైన సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చేయడం.

పూర్తయిన పనులు:

పిల్లల ఆట స్థలం
సైక్లింగ్ ట్రాక్ మరియు సైకిళ్లు
ఓపెన్ జిమ్
ఔషధ మొక్కల తోట
డైనోసార్ నమూనా విగ్రహాలు
యోగా షెడ్
మియావాకి ప్లాంటేషన్
వాకింగ్ ట్రాక్
పగోడా
చైన్‌లింక్ ఫెన్సింగ్ మరియు See-through Wall ద్వారా పార్క్ రక్షణ.

భవిష్యత్ ప్రణాళిక:

మొక్కల పెంపకం ద్వారా పచ్చదనాన్ని అభివృద్ధి చేయడం.
బటర్‌ఫ్లై పార్క్ ఏర్పాటు.
లాన్లు మరియు ప్లాంటేషన్ల నిర్వహణ.
నీటి ఫౌంటెన్లు ఏర్పాటు.
సందర్శకులకు అవసరమైన సౌకర్యాలను అభివృద్ధి చేయడం.

వనపర్తి జిల్లా సిబ్బంది వివరాలు:

క్ర.సం	జిల్లా పేరు	పరిధి	అధికారి పేరు	హోదా	పని చేసే స్తలం	ఫోన్.నం
1	వనపర్తి	–	శ్రీ. ఎమ్. నవీన్ రెడ్డి, IFS	జిల్లా అటవీ అధికారి	వనపర్తి	9953067870
2	వనపర్తి	–	శ్రీ. బి. ప్రభాకర్	అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్	వనపర్తి	9440645744
3	వనపర్తి	–	శ్రీమతి. వై.శ్వేత ప్రియ	సీనియర్ అసిస్టెంట్	వనపర్తి	9963106404
4	వనపర్తి	–	శ్రీ. ఎస్.శశికాంత్	సీనియర్ అసిస్టెంట్	వనపర్తి	9985607077
5	వనపర్తి	–	శ్రీ. జె.శ్రీపతిరావు	జూనియర్ అసిస్టెంట్	వనపర్తి	6309610228
6	వనపర్తి	–	శ్రీ. రాజేష్	జూనియర్ అసిస్టెంట్	వనపర్తి	8978411953
7	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. బాలకృష్ణం రాజు	ఫారెస్ట్ రేంజ్ ఆఫీసర్	వనపర్తి	9492215018
8	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీమతి. ఎన్. బాలకిష్టమ్మ	Dy. రేంజ్ ఆఫీసర్	ఖాసిం నగర్ సెక్షన్	9494885269
9	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. జి.రజింకాంత్	Dy. రేంజ్ ఆఫీసర్	పంగల్ సెక్షన్	9133256161
10	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. బి. నరేందర్	Dy. రేంజ్ ఆఫీసర్	వనపర్తి సెక్షన్	9912612627
11	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ ఎన్.నర్సిములు	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	కొత్తకోట సెక్షన్	9618138747
12	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. వెంకటయ్య	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	పెబ్బైర్ సెక్షన్	8142843782
13	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. కె. శివ ప్రసాద్	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	పెద్దగూడెం సెక్షన్	7337552031
14	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. లింగాల బాలస్వామి	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	పెద్దగూడెం బీట్	9963125857
15	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. జి.రవి కుమార్	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	రాజాపెక్ట్ బీట్	9381547231
16	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. ఎంఏ మక్బుల్ అహ్మద్	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	సవాయిగూడెం బీట్	9885350001
17	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. ఎమ్‌డి జహంగీర్ పాషా	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	గోప్లాపూర్ బీట్	9100159318
18	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీమతి. జి స్వాతి	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	అగ్రహర్ బీట్	8639738261
19	వనపర్తి	వనపర్తి	శ్రీ. జే. విజయ్ కుమార్	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	వనపర్తి బీట్	9553136442
20	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ. వి. దేవ రాజ్	ఫారెస్ట్ రేంజ్ ఆఫీసర్	ఘన్‌పూర్ రేంజ్	6300081608
21	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ. ఎం. రాజ శేఖర్	Dy. రేంజ్ ఆఫీసర్	ఘన్‌పూర్ సెక్షన్	9398457237
22	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీమతి. డి.స్వప్న	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	గోపాల్‌పేట్ సెక్షన్	9440791872
23	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ.కె. విజయ్ రాజు	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	బుద్దారం సెక్షన్	8096678853
24	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ. పి.శశాంక్	ఫారెస్ట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్	పెద్దమందడి సెక్షన్	8074301425
25	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ. పి.వంశీ కుమార్	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	వీరేపల్లి బీట్	6302621529
26	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీ. నాగేంద్రుడు	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	ఘన్‌పూర్ బీట్	6303320631
27	వనపర్తి	ఘనపూర్	ఎం.వనిత	ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్	మంగ్జిపేట్ బీట్	9381292583
28	వనపర్తి	ఘనపూర్	శ్రీమతి. ఎన్. శిరీష	జూనియర్ అసిస్టెంట్	ఘనపూర్	6301554122