భూగర్భ జల విభాగం

తెలంగాణ ప్రభుత్వం

భూగర్భ జల శాఖ – వనపర్తి జిల్లా

పరిచయము:

భూగర్భజల శాఖ రాష్ట్రంలో భూగర్భజల వనరుల అభివృద్ధి మరియు నిర్వహణలో నిమగ్నమైన బహుళ-క్రమశిక్షణ శాస్త్రీయ సంస్థ. రాష్ట్రంలో భూగర్భజలాలకు సంబంధించిన అన్ని కార్యకలాపాలకు ఈ శాఖ నోడల్ ఏజెన్సీగా ఉంది. భూగర్భ జల మట్టాల పర్యవేక్షణ, భూగర్భ జల నాణ్యత, భూగర్భజల వనరుల మదింపు, బోరుబావుల సైట్ల పరిశోధనల్లో ఈ విభాగం ప్రధానంగా నిమగ్నమైంది. భూగర్భ జలాల వెలికితీత ఛార్జీలను విధించడం ద్వారా భూగర్భజలాలను నియంత్రించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి ఈ విభాగం నోడల్ ఏజెన్సీగా ఉంది.

సంబంధిత కార్యనిర్వాహక సంస్థలు సూచించినప్పుడల్లా చెక్ డ్యాంలు, ఇంకుడు గుంతలు, చేపల చెరువుల నిర్మాణానికి భూగర్భ జల అనుమతులు ఇస్తుంది.

నేషనల్ హైడ్రాలజీ ప్రాజెక్ట్:

జాతీయ హైడ్రాలజీ ప్రాజెక్ట్ అనేది భారత ప్రభుత్వ జలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్ర భూగర్భజల శాఖ సహకారంతో ప్రపంచ బ్యాంకు సహాయ కార్యక్రమం. ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు నీటి వనరుల ప్రణాళిక మరియు నిర్వహణకు సంబంధించిన సంభావ్య వినియోగదారులందరూ HIS (హైడ్రోలాజికల్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్) యొక్క స్థిరమైన మరియు సమర్థవంతమైన ఉపయోగాన్ని విస్తృతం చేయడం మరియు ప్రోత్సహించడం ప్రాజెక్ట్ అభివృద్ధి లక్ష్యం, తద్వారా నీటి సంబంధిత పెట్టుబడుల యొక్క మెరుగైన ఉత్పాదకత మరియు ఖర్చు ప్రభావానికి దోహదం చేస్తుంది.

అవగాహన పెంచే కార్యాచరణ:

జాతీయ హైడ్రాలజీ ప్రాజెక్టు కింద భూగర్భజలాల శాఖ భూగర్భజలాల సుస్థిరత, పరిరక్షణ, నిర్వహణపై రైతులు, సంస్థలు, పాఠశాలలు, కళాశాలలు వంటి నీటి వినియోగదారులకు అవగాహన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తుంది.

భూగర్భ జల మట్టాలు మరియు నాణ్యతను పర్యవేక్షించడం:

నేషనల్ హైడ్రాలజీ ప్రాజెక్ట్ కింద డిపార్ట్ మెంట్ 30 నెంబరు నెట్ వర్క్ ను ఏర్పాటు చేసింది. జిల్లాలో భూగర్భజలాలు, నీటి నాణ్యతలో వచ్చిన మార్పులను తెలుసుకునేందుకు ఆటోమేటిక్ వాటర్ లెవల్ రికార్డ్స్ అమర్చిన పైజోమీటర్లు (అబ్జర్వేషన్ వెల్స్). భూగర్భ జల శాఖ ప్రతి సంవత్సరం వర్షాకాలానికి ముందు (మే), వర్షాకాలం అనంతర (నవంబర్) కాలాలకు నీటి నాణ్యత నివేదికలను సిద్ధం చేస్తోంది, పైజోమీటర్ల (పరిశీలన బావులు) నుండి నీటి నమూనాలను సేకరిస్తోంది.

Official Department Website:  https://gwd.telangana.gov.in

టీజీ–ఐపాస్:

రాష్ట్రంలో పారిశ్రామికాభివృద్ధిని ప్రోత్సహించేందుకు సింగిల్ విండో చట్టం కింద భూగర్భ జలశాఖ వాల్టా చట్టం ప్రకారం సమగ్ర హైడ్రోజియోలాజికల్, జియోఫిజికల్ పరిశోధనలు చేపట్టి భూగర్భజలాల అనుమతుల కోసం పరిశ్రమల కమిషనర్/ జిల్లా పరిశ్రమల శాఖ సూచించినప్పుడల్లా పర్యావరణ అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని సిఫార్సులు చేస్తుంది.

తెలంగాణ రాష్ట్ర భూగర్భ జలాల వెలికితీత నిబంధనలు 2023 (టీజీజీడబ్ల్యూఈఆర్):

వాణిజ్య, పారిశ్రామిక/ ఎంఎస్ ఎంఈ, మౌలిక సదుపాయాలు, మైనింగ్ ప్రాజెక్టులపై భూగర్భ జలాల వెలికితీత/ పునరుద్ధరణ ఛార్జీలు విధించడం, దరఖాస్తు చేసుకోవడం ద్వారా జీవో ఎంఎస్ నెం.15 కింద ఎన్ వోసీ జారీ చేయడం ద్వారా తెలంగాణ రాష్ట్ర భూగర్భజల శాఖ 2002 నిబంధనల ప్రకారం భూగర్భ జలాల వెలికితీతను నియంత్రిస్తుంది.

వివిధ ప్రభుత్వ పథకాల కింద సాగునీటి బోరుబావుల కోసం బావుల స్థలాల ఎంపిక పరిశీలన:

షెడ్యూల్డ్ తెగలకు గిరిజన సంక్షేమ శాఖ, షెడ్యూల్డ్ కులాలకు ఎస్సీ కార్పొరేషన్ మొదలైన వాటిని సూచించినప్పుడల్లా నీటిపారుదల ప్రయోజనం కోసం బావి స్థలాల ఎంపిక కోసం ఈ విభాగం సమీకృత హైడ్రోజియోలాజికల్ మరియు జియోఫిజికల్ పరిశోధనలను నిర్వహిస్తుంది. వివిధ పథకాల క్రింద.

• గిరిజన ఉప ప్రణాళిక (టి.ఎస్.పి.)
• స్పెషల్ కాంపోనెంట్ ప్లాన్ (ఎస్సీపీ)
• పీఎం-అజయ్ స్కీమ్
• సీఎం గిరివికాస్ పథకం

వాల్టా చట్టం 2002 ప్రకారం సాధ్యాసాధ్యాల సర్వేలు:

వ్యవసాయ, గృహ బోరుబావుల విషయంలో వాల్టా చట్టం ప్రకారం మండల వాల్టా అథారిటీ సూచించినప్పుడు కూడా ఆ శాఖ పరిశోధనలు చేపడుతుంది. అయితే ఎంపిక చేసిన, ఏర్పాటు చేసిన స్థలాలన్నీ వాల్టా చట్టం ప్రకారం మండల రెవెన్యూ అధికారి (ఎమ్మార్వో)లో నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఈ చట్టం ప్రకారం బోరుబావి డ్రిల్లింగ్ రిగ్ లను ప్రతి రెండేళ్లకోసారి డిపార్ట్ మెంట్ లో రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి. 

ఇసుక తవ్వకాల కింద భూగర్భ జలాల క్లియరెన్స్:

గనులు, భూగర్భ శాఖ లేదా జిల్లా కలెక్టర్ దరఖాస్తులు పంపినప్పుడల్లా జిల్లా భూగర్భజల శాఖ గనులు, భూగర్భ శాఖ అధికారులు, ఇతర సంబంధిత శాఖల అధికారులతో కలిసి సంయుక్త తనిఖీ చేపట్టాలి. పరిశీలన ఆధారంగా అమలులో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం భూగర్భ జలాలకు అనుమతులు ఇస్తారు.

భూగర్భ జల వనరుల మదింపు:

దేశవ్యాప్తంగా భూగర్భజల పరిస్థితిలో గణనీయమైన మార్పులను గమనించిన దృష్ట్యా, భారత ప్రభుత్వ జలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతి సంవత్సరం భూగర్భజల వనరులను క్రమానుగతంగా అంచనా వేయాలని రాష్ట్రాలకు ప్రతిపాదించింది. జిల్లాలో నికర భూగర్భజల లభ్యత, భూగర్భ జలాల వెలికితీత, వెలికితీత దశను అంచనా వేయడానికి ఈ విభాగం ప్రతి సంవత్సరం భూగర్భ జల వనరుల మదింపును నిర్వహిస్తుంది. నియంత్రణ చర్యల అమలుకు నోటిఫికేషన్ కోసం భూగర్భ జల శాఖ అతిగా వినియోగ చేసే గ్రామాల జాబితాను సమర్పిస్తోంది. ఇంకా, అన్ని భూగర్భజల సంబంధిత ప్రాజెక్టుల ప్రణాళిక భూగర్భజల వెలికితీత స్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

భూగర్భ జలవనరుల మదింపు 2025 ప్రకారం జిల్లా వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.

1. భూగర్భ జలాల లభ్యత : 35548 హెక్టార్లు
2. భూగర్భ జలాల వెలికితీత : 28357.28 హెక్టార్లు
3. వెలికితీత దశ : 44.21%
4. వర్గం : సురక్షితం

కృత్రిమ రీఛార్జ్ షాఫ్ట్ లు:

ప్రస్తుతం ఉన్న సీడీలు/ పీటీలు/ చెరువుల పరీవాహక ప్రాంతంలో భూగర్భ జలవనరులను పెంచేందుకు 09 రీఛార్జ్ షాఫ్ట్ లను చేపట్టింది.  జిడబ్ల్యుఆర్ ఎ ప్రకారం పదేపదే దోపిడీకి గురైన కేటగిరీలో ఉన్న గ్రామాల్లో.

Key Contacts:

Achievements: